سوى خداى تعالى جَمِيعاً همه شما أَيُّهَا الْمُؤْمِنُونَ اى گروه گروندگان ، لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ شايد شما رستگار شويد به توبه و به سعادت دارين برسيد . « 1 » مراد امر او سبحانه است جميع بندگان را از ذكور و اناث به توبه و انابه . انتهى بألفاظه . « 2 » تلخيص : چون ترجمهء ظاهر قرآن را از قول خود مفسّر دانستى ، اكنون گوش هوش باش كه خلاصهء مقصود را براى تو بيان كنم . اوّل : قُلْ لِلْمُؤْمِنِينَ يَغُضُّوا مِنْ أَبْصارِهِمْ ، يعنى به مؤمنين بگو كه چشم‌هاى خود را از نظر به نامحرم بپوشانند و نگاه به نامحرم نكنند ، چه رسول خدا ( ص ) فرمود : العينان تزنيان « 3 » و زناى به چشم‌ها همان نظركردن به نامحرم است . و نيز فرمودند : النّظر تزرع فى القلب الشهوة « 4 » ؛ يعنى نظر به نامحرم شهوت را در قلب انسان زراعت مىكند و سبز مىشود و حاصلش زنا است . و ربّ شهوة أورثت حزنا طويلا ؛ « 5 » و بسا شهوتى كه موجب حزن طولانى مىشود ، چه منتهى به صد تازيانه خوردن و سنگسارشدن مىشود . دوم : وَ يَحْفَظُوا فُرُوجَهُمْ ؛ يعنى عورت خود را از نظر نفس محترم حفظ كنند مگر ملك يمين و زوجه . عورت مرد عبارت است از قبل و دبر و يا ميان ناف و زانو على الاختلاف ، و ستر عورت در نماز مطلقا واجب است و در غير نماز با حضور ناظر محترم واجب است ؛ مثل انسان مگر زوجه و ملك يمين . سيم : وَ قُلْ لِلْمُؤْمِناتِ يَغْضُضْنَ مِنْ أَبْصارِهِنَّ وَ يَحْفَظْنَ فُرُوجَهُنَّ ؛ يعنى به زنان مؤمنه بگو كه چشم‌هاى خود را از نظر به مرد اجنبى بپوشانند و عورت خود را از نظر نامحرم حفظ كنند . در صافى و غيره از حضرت صادق عليه السلام منقول است كه فرمود : كلّ شىء فى القرآن من حفظ الفرج فهو من الزّنا الّا هذه الآية فإنّها من النّظر ؛ « 6 » يعنى هر آيه در قرآن كه ذكر فرج آمده ، مقصود از آن حفظ فرج است از زنا مگر اين آيه كه مراد از حفظ فرج در اين حفظ آن است از نظر اجنبى . و جميع بدن زن نسبت به مرد اجنبى عورت است و حفظ آن از نظر اجانب واجب به استثناى وجه و كفّين و بعضى از علماى اسلام زنان كفّار را نيز حكم مرد اجنبى مىدهند كه بر زن مؤمنه واجب است كه عورت خود را از آن‌ها حفظ نمايند . و در حديث آمده كه آن‌ها مىروند براى شوهر و محارم خود حسن او را توصيف مىنمايند . « 7 »

--> ( 1 ) . نور ، 31 ( 2 ) . خلاصة المنهج ، ج 3 ، صص 375 - 376 ( به كوشش استاد شعرانى ، تهران ، انتشارات كتابچى ) . ( 3 ) . فزنا العينين النّظر : وسائل الشيعة ، ج 19 ، ص 405 ( 4 ) . ايّاكم و النظرة فانّها تزرع فى قلب صاحبها الشّهوة و كفى بها لصاحبها فتنة ؛ مستدرك ، ج 14 ، ص 270 ( 5 ) . و كم من نظرة أورثت حسرتا طويلة ؛ كافى ، ج 5 ، ص 559 ؛ مستدرك ، ج 14 ، ص 271 ( 6 ) . كافى ، ج 2 ، ص 36 ؛ وسائل ، ج 15 ، ص 166 ( 7 ) . كافى ، ج 5 ، ص 519 ؛ من لا يحضره الفقيه ، ج 3 ، ص 561